Silikonoma va geleomalar: implant yorilishi aniqlanmay qolsa nima bo'ladi

Zamonaviy ko'krak implantlari «shakl xotirasi» effektiga ega yuqori kogeziv silikon geldan tayyorlanadi. Ishlab chiqaruvchilar ishontiradi: qobiq shikastlanganda ham bunday gel tashqariga oqib chiqmaydi. Bu haqiqatan shunday — lekin faqat qisqa muddatli istiqbolda.

Agar qobiq yorilishi yillar davomida aniqlanmay qolsa, doimiy bosim, tana harorati va mushak qisqarishlari ta'sirida silikon asta-sekin xossalarini o'zgartiradi, bo'laklarga bo'linadi va himoya fibroz kapsulasidan tashqariga sizib chiqadi. To'qimalarda o'ziga xos asoratlar — geleomalar (silikonomalar) rivojlanadi, gelning o'zi esa limfa tizimiga migratsiya qiladi.

Yorilish uzoq vaqt aniqlanmasa nima bo'ladi

Zamonaviy implantlarning yorilishi 80% hollarda mutlaqo simptomsiz kechadi — bu «jim yorilishlar» deb ataladi. Bemor endoprotez yaxlitligi buzilganini yillar davomida sezmasligi mumkin (implantlar aslida qancha xizmat qilishi va yorilishlar qanchalik tez-tez uchrashi haqida implantlarning xizmat muddati maqolasida batafsil yozganman). Agar yillik skrining — UTT yoki MRT qilinmasa, cho'zilgan yashirin davr jiddiy patologik jarayonlarga olib keladi.

• Fibroz kapsulaning buzilishi. Dastlab organizm yorilgan implantni izolyatsiya qiladi va uning atrofida biriktiruvchi to'qimadan kapsula hosil qiladi — patologik zichlashganda kapsulyar kontraktura beradigan o'sha kapsulaning o'zi. Lekin vaqt o'tishi bilan agressiv suyuq yoki mayda dispersli silikon bu to'siqni yupqalashtiradi va buzadi.
• Silikonomalar (geleomalar) shakllanishi. Kapsuladan tashqariga chiqib, erkin silikon yumshoq to'qimalar — ko'krak bezi, katta ko'krak mushagi, teri osti yog' qatlami bilan kontaktga kiradi. Organizm uni yot agent sifatida taniydi, lekin «hazm qila» olmaydi. Silikon tomchilari atrofida surunkali granulematoz yallig'lanish rivojlanadi — zich, og'riqli teri osti tugunlari va konglomeratlar shakllanadi. Bu silikonomalardir.
• Surunkali yallig'lanish jarayoni. Silikonomalar atrofidagi to'qimalar infiltratsiyalanadi, elastikligini yo'qotadi; ko'krak deformatsiyalanadi, qattiq, asimmetrik bo'lib qoladi va doimiy og'rishi mumkin.

Silikonning qo'ltiq limfa tugunlariga migratsiyasi

Ko'krakning limfa tizimi shunday tuzilganki, suyuqlikning asosiy oqimi qo'ltiq (aksillyar) zonaga yo'naladi. Sizib chiqqan silikonning mayda zarralari limfa oqimi bilan olib ketiladi va organizmning eng yaqin «filtrlariga» — qo'ltiq limfa tugunlariga tashiladi.

Silikon limfa tugunini blokirovka qilganda, silikon limfadeniti rivojlanadi:

• limfa tugunlari kompensator ravishda kattalashadi — ba'zan bir necha santimetrgacha;
• ular toshdek zich bo'lib qoladi va bir-biriga yopishishi mumkin;
• qo'lga uzatiladigan surunkali qo'ltiq og'rig'i paydo bo'ladi;
• normal limfa oqimi buziladi, bu qo'lning shishishiga sabab bo'lishi mumkin.

Onkologik hushyorlik haqida alohida aytaman — jarroh-onkolog sifatida buni ta'kidlamay ololmayman. UTT va mammografiyada silikon bilan zararlangan limfa tugunlari juda agressiv ko'rinadi va ko'krak bezi saratoni metastazlarini taqlid qilishi mumkin. Bu murakkab differensial diagnostika va biopsiyani talab qiladi — va bemorda katta psixologik stress keltirib chiqaradi, vaholanki o'z vaqtidagi skrining bilan bunga yo'l qo'ymaslik mumkin edi.

Silikonomalar va migratsiya oqibatlari qanday davolanadi

Erkin silikonni to'qimalardan olib tashlash uchun konservativ davolash — tabletka, malham, fizioterapiya — mavjud emas. Davolash har doim jarrohlik yo'li bilan, kompleks tarzda olib boriladi va bir necha bosqichga bo'linadi.

1. Shikastlangan implantni olib tashlash va total kapsulektomiya

Birinchi navbatdagi vazifa — «sizish» manbasini yo'qotish. Jarroh implantni, odatda, En Bloc usulida — kapsula bilan birga yaxlit blok holida olib tashlaydi, shunda gel qoldiqlari operatsiya maydonini ifloslantirmaydi.

2. Yumshoq to'qimalardagi silikonomalarni kesib olib tashlash

Ko'krak va mushaklarning barcha to'qimalari sinchiklab tekshiriladi, shakllangan silikon granulemalari sog'lom to'qimalar chegarasida kesib olib tashlanadi. Qiyinchilik shundaki, barcha erkin silikonni yo'qotish va shu bilan birga ko'krak bezining o'z to'qimalarini maksimal saqlab qolish kerak — ular keyingi estetik rekonstruksiya uchun zarur bo'ladi.

3. Zararlangan limfa tugunlari bilan nima qilish kerak

Bu yerda taktika simptomlar bor-yo'qligiga bog'liq. Bemorlarni ikki guruhga bo'lamiz.

• Simptomsiz (~69% hollar). Agar tugun og'rimasa, tomir-nerv tutamini siqmasa va onkologik tashxis vizualizatsiya yoki biopsiya natijalari bo'yicha istisno qilingan bo'lsa — limfa tugunlarini jarrohlik yo'li bilan olib tashlash ko'rsatilmagan. Dinamik kuzatuv tavsiya etiladi. Organizm silikonni chiqarib yubora olmaydi, lekin tugunlar uni inkapsulatsiya qilib, yillar davomida barqaror mavjud bo'lishi mumkin bo'lgan xavfsiz silikonomalarni shakllantiradi.
• Simptomli (~19–20% hollar). Operatsiyaga — limfadenektomiya yoki lokal kesib olib tashlashga ko'rsatmalar: yaqqol og'riq sindromi; kompression sindrom (yirik tugun konglomeratlari tomonidan venalar yoki yelka chigalining siqilishi); qaytalanuvchi limfadenitlar va oqmalar; turg'un kanserofobiya yoki tugunlarning massiv kattalashuvidagi estetik nuqson.

Muhimi esda tutish: xavfsiz silikon jarayonida qo'ltiq limfa tugunlarini agressiv, total olib tashlash (aksillyar limfodisseksiya) qat'iyan qarshi ko'rsatilgan. Bu og'ir surunkali asorat — limfedema, ya'ni qo'lning turg'un shishi xavfini keltiradi.

O'zingizni qanday himoya qilish mumkin

Silikonomalar va limfa tugunlarining zararlanishi — bu e'tiborsiz qoldirilgan jarayonning oqibatlari. Yorilish o'z vaqtida aniqlansa, hammasi ancha oson hal bo'ladi — murakkab rekonstruktiv jarrohliksiz, rejali implantni almashtirish bilan. Bunga yetib bormaslik uchun ko'krak implantlari bo'lgan har bir ayolga oddiy xavfsizlik qoidasiga rioya qilish kifoya:

• mammoplastikadan keyingi bemorlar bilan ishlashni biladigan mutaxassisda yillik ultratovush skriningi (UTT);
• 2–3 yilda bir marta yoki UTTda har qanday shubha tug'ilganda ko'krak bezlari MRTsi — MRT butun dunyoda kapsula ichidagi «jim» yorilishlarni aniqlashning «oltin standarti» hisoblanadi.